In veel bedrijven is er een Excel-bestand waar meer op draait dan iemand ooit van plan was: de planning, de voorraad, de lijst met lopende offertes. Het begon als een handige lijst en groeide uit tot iets waar het werk van afhangt. Op een gegeven moment komt de vraag of dat niet beter in een app kan. Soms is het antwoord nee. Vaak is het ja, en dan is de manier waarop je overstapt minstens zo belangrijk als de app zelf.
Wanneer Excel het juiste gereedschap is
Excel is gemaakt om te rekenen. Gebruik je een bestand steeds voor andere berekeningen, zoals een begroting doorrekenen, een offerte uitwerken of een scenario vergelijken, dan doe je precies waar Excel goed in is. Daar hoort geen app bij.
Het wordt anders als het bestand een plek wordt waar je gegevens bewaart en bijhoudt, in plaats van een plek waar je mee rekent.
Het eerste signaal: plakken om te verversen
Het duidelijkste teken dat een Excel-bestand een app moet worden, is volgens eMPower dit: mensen plakken elke keer nieuwe gegevens in een tabblad, zodat de rest van het bestand “ververst”. Komen die gegevens uit een ander systeem, zoals een export uit het CRM of het ERP, dan is het signaal nog sterker. De gegevens staan dan al ergens, en het Excel-bestand is een tweede plek waar ze met de hand naartoe worden gebracht.
Andere signalen die vaak meekomen:
- Meerdere mensen werken in hetzelfde bestand, en iemand overschrijft weleens het werk van een ander.
- Er bestaan kopieën van het bestand, en niemand weet zeker welke de juiste is.
- Een fout in een formule valt pas op als er iets misgaat bij een klant.
- Eén persoon weet hoe het bestand werkt, en dat is een risico als die persoon er niet is.
Bouw de app niet op het Excel-bestand
Power Apps kan rechtstreeks verbinden met een Excel-bestand in OneDrive of SharePoint. Dat lijkt de snelste route: het bestand blijft waar het is en je zet er een app overheen. eMPower bouwt zo geen apps, ook niet als eerste stap. Het is in de praktijk niet werkbaar, en Microsoft zegt zelf waarom:
- Power Apps haalt uit een Excel-tabel maar een beperkt aantal rijen op: standaard 500, hooguit 10.000.
- Het bestand mag niet groter zijn dan 25 MB.
- Na gebruik door de connector kan het bestand tot zes minuten vergrendeld blijven voor wijzigingen, en een wijziging kan tot dertig seconden op zich laten wachten.
- Kolommen met een formule kun je niet gebruiken om een app op te bouwen.
eMPower kiest daarom zo snel mogelijk voor een relationele database. In de wereld van Microsoft is dat Dataverse: tabellen met vaste kolommen, relaties tussen die tabellen, en rechten per rol, zodat je bepaalt wie wat ziet.
Wat eMPower als eerste doet
Een app bouwen begint niet in Power Apps, maar bij de gegevens. eMPower kijkt eerst naar drie dingen:
- Waar komen de gegevens vandaan, en hoe haal je ze uit die bron? Komt het tabblad uit een export van het CRM, dan hoort de app die gegevens uit het CRM te krijgen, niet uit een geplakte kopie. Veel mkb-bedrijven hebben geen ander systeem: dan is het Excel-bestand zelf de bron, en wordt Dataverse de nieuwe bron.
- Wat gebeurt er met de gegevens in het bestand? Elke formule, elke kolom die iemand met de hand bijhoudt en elke kopie vertelt iets over hoe het werk echt loopt.
- Het migratieplan. Pas als die twee duidelijk zijn, komt het plan: welke tabellen er nodig zijn, wat er met de oude gegevens gebeurt en in welke volgorde mensen overstappen.
Power Apps kan een Excel-bestand in één keer omzetten naar een Dataverse-tabel. Dat is handig voor de oude gegevens, maar het is nog geen datamodel. Een bestand dat jaren is gegroeid, wordt zo een tabel die net zo is gegroeid.
eMPower gebruikt waar het kan de tabellen die Microsoft al meelevert, zoals die voor bedrijven en contactpersonen, en maakt alleen eigen tabellen waar dat echt nodig is.
Eén waarheid, geen twee
Blijft het Excel-bestand bestaan naast de app, dan heb je twee waarheden in plaats van één. Vroeg of laat lopen die uit elkaar, en dan weet niemand meer welke klopt. eMPower adviseert daarom om het bestand zo snel mogelijk uit te faseren.
De vraag die eMPower klanten daarbij stelt: waarvoor is het Excel-bestand nog nodig? Dat kan dan toch ook in de app? Meestal blijkt het antwoord ja. Wil iemand een keer iets doorrekenen, dan blijft Excel daar het juiste gereedschap voor. Maar dan als rekenblad, niet als tweede kopie van de gegevens die in de app staan.
Een rekenvoorbeeld
Stel: een installatiebedrijf plant zijn onderhoudsbeurten in een Excel-bestand. Elke ochtend exporteert iemand de klantenlijst uit het CRM en plakt die in een tabblad, zodat de planning weer klopt. Dat kost een kwartier per dag. Met 46 werkweken is dat ruim 55 uur per jaar, alleen aan plakken.
De lijst telt inmiddels 3.000 regels. Een collega bouwt een app op het bestand, zodat de monteurs onderweg hun afspraken kunnen zien. In de test werkt alles, want daar staan honderd regels in. Gebruikt de zoekfunctie een bewerking die Excel niet zelf kan uitvoeren, dan haalt de app standaard alleen de eerste 500 regels op. Zoekt een monteur een klant op regel 2.400, dan toont de app niets, zonder foutmelding.
Staan de klantgegevens in Dataverse, dan valt het plakken weg en zoekt de app in alle regels.
Waar zelfgebouwde apps op stuklopen
Wat eMPower bij zelfgebouwde flows ziet, geldt ook voor apps: ze zijn niet gebouwd op meerdere gebruikers tegelijk, er is geen naamgeving en er is geen bouwstandaard. Bij apps komt er één valkuil bij.
De grens van 500 tot 10.000 rijen verbergt problemen met delegatie. Delegatie betekent dat de gegevensbron het zoeken en filteren zelf doet, in plaats van dat de app alles ophaalt. Kan dat niet, dan werkt de app alleen met de rijen die hij heeft opgehaald. Met weinig gegevens merk je daar niets van. Het probleem komt pas boven als de lijst groeit, en dan moet vaak de hele app opnieuw worden gebouwd.
Een paar gewoontes voorkomen veel van die problemen:
- Bouw en test niet in productie. Een aparte omgeving om te ontwikkelen en te testen voorkomt dat een halve wijziging het echte werk raakt.
- Test met echte aantallen. Een app die met honderd regels werkt, zegt weinig over een app met tienduizend.
- Zet instellingen niet vast in de app. Een adres of een verbinding hoort in een instelling die per omgeving kan verschillen.
- Laat de app van het bedrijf zijn. Een app die onder het account van één medewerker staat, heeft een probleem zodra die medewerker vertrekt.
Wat het vraagt aan licenties
Microsoft maakt onderscheid tussen standaardconnectoren en premiumconnectoren. Een app die alleen werkt met standaardconnectoren, zoals SharePoint, OneDrive en Excel, draait op een gewone Microsoft 365-licentie. Een app op Dataverse is een premiumapp. Elke gebruiker heeft dan een premiumlicentie nodig, zoals Power Apps Premium, een licentie per app of de betaling per gebruik via Azure.
Vroeger raadde eMPower zeer kleine bedrijven daarom soms een SharePoint-lijst aan: dan was er geen premiumlicentie nodig. Inmiddels zet eMPower de stap naar Dataverse meteen. Dataverse werkt volgens eMPower ook eenvoudiger, en Microsoft trekt de regels rond licenties steeds strakker aan. Vanaf februari 2027 handhaaft Microsoft dat elke gebruiker van een app in een beheerde omgeving (Managed Environment) en elke gebruiker van een model-driven app een passende licentie heeft. Wie die niet heeft, kan de app niet meer openen. Dat geldt in een beheerde omgeving ook voor apps die alleen standaardconnectoren gebruiken.
Een premiumlicentie per gebruiker is dus een keuze die je bewust maakt, en die je meeneemt in de afweging of een app de moeite waard is. Prijzen en voorwaarden veranderen geregeld. Kijk daarom op de prijspagina van Microsoft (opent in een nieuw tabblad) voordat je iets koopt.
Heb je een Excel-bestand waar meer op draait dan goed voelt? Plan een gesprek met eMPower.
